Pulpit (ang. desktop) - podstawowy obszar roboczy w systemach operacyjnych, których powłoka graficzna (interfejs GUI) oparta jest o tzw. okna. Najpopularniejsze systemy tego rodzaju:
- Microsoft Windows,
- Linux (powłoki GNOME i KDE),
- Mac OS.
Na pulpicie znajdują się ikony, inaczej: odsyłacze lub skróty, odwołujące się do najważniejszych elementów interfejsu użytkownika, a także do istniejącego w systemie oprogramowania.
Użytkownik może definiować na pulpicie skróty własne, tworzyć katalogi (foldery) i podkatalogi, umieszczać pliki. W systemie plików pulpit jest bowiem odzwierciedleniem stanu katalogu znajdującego się w profilu użytkownika, co pozwala na zmianę jego struktury.
Podstawowe elementy pulpitu, prócz ikon i skrótów, to: pasek zadań i pasek szybkiego uruchamiania, a w Microsoft Windows - przycisk nawigacyjny "Start", prowadzący do rozwijalnego menu, które zawiera odnośniki do elementów umożliwiających sterowanie i konfigurację systemu oraz do wszystkich zainstalowanych aplikacji.
Obecnie pulpit, prócz funkcji użytkowej, spełnia także funkcję ozdobną: można modyfikować wygląd ikon i tła, ustawiać tapety, dokonywać zmian w wielkości i wyglądzie liter, rozdzielczości ekranu itp.
W większości systemów z wyżej wymienioną powłoką graficzną zasady działania, elementy oraz wygląd pulpitu są do siebie bardzo podobne.
[edytuj] Historia
- 1963 - pojawia się program Sketchpad autorstwa Ivana Sutherlanda, umożliwiający sterowanie elementami na ekranie komputera za pomocą pióra świetlnego. Sketchpad uznawany jest za pierwszy interfejs GUI.
- 1968 - system oN-Line stworzony przez Douglasa Engelbarta jako pierwszy wykorzystuje w pracy z komputerem myszkÄ™ oraz okna na ekranie monitora.
- 1973 - w Alto, komputerze firmy Xerox, pojawia się bardziej zaawansowany interfejs graficzny, sukcesywnie rozwijany i nazwany z czasem interfejsem Xerox Star. W kolejnym dziesięcioleciu obserwujemy rozwój zbliżonej do dzisiejszych interfejsów formułę WYSIWYG.
- 1983 - komputer Lisa, produkt małej jeszcze wówczas firmy Apple, wykorzystuje interfejs graficzny stworzony w oparciu o pomysły Xeroxa, lecz bardziej funkcjonalny i bogatszy o elementy, które istnieją na pulpicie do dziś.
- 1984 - firma Apple przedstawia nowy produkt, komputer Macintosh, wydajniejszy i tańszy od swej poprzedniczki Lisy, standardowo już wyposażony w przyjazny interfejs graficzny. Od tej pory Macintosh cieszy się ogromną popularnością wśród użytkowników indywidualnych.
- 1985 - zainspirowany systemem Macintosha, Amerykanin Bill Gates tworzy nakładkę graficzną na system MS-DOS, nadając jej nazwę Windows.
Odtąd rozwój GUI, a więc także pulpitu, który jest nieodłączną jego częścią, staje się bardziej dynamiczny. Dotyczy to niemal wszystkich platform systemowych, które pojawiają się w coraz to nowych udoskonalanych wersjach. Sam Windows zaś z roku na rok ewoluuje i w 1995 z nakładki operacyjnej przeradza się w złożony system operacyjny. W ciągu kilku lat staje się najbardziej popularnym systemem na świecie...