902 Wolne Oprogramowanie - KDE

Wolne Oprogramowanie (ang. free software) - ruch programistów i użytkowników komputerów zaangażowanych w działania na rzecz wolnego dostępu do oprogramowania przez ogół użytkowników.

Spis treści

[edytuj] Historia

Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Wolnego Oprogramowania.

Wolne Oprogramowanie istniało od początku komputerów, gdyż od samego początku programiści dzielili się kodem źródłowym swoich programów. Oficjalna nazwa narodziła się około lat 80., kiedy oprogramowanie zaczęło być zamykane, kiedy zaczęto tworzyć oprogramowanie własnościowe, czego propagatorem był Microsoft. Ważną przyczyną stworzenia nazwy dla oprogramowania z otwartymi źródłami było to, że zaczęło ono tracić na popularności, przestało być zjawiskiem powszechnym, jak było dawniej. Do stworzenia odrębnej nazwy przyczyniło się także skomercjalizowanie przez AT&T dostępnego wcześniej wraz z otwartymi źródłami systemu Unix, co spowodowało odcięcie dostępu do kodu oraz jego swobodnego rozwoju (zobacz BSD).

Temu zjawisku przeciwstawił się haker z MIT (Massachusetts Institute of Technology), Richard M. Stallman (RMS), który zapoczątkował ruch na rzecz tworzenia „wolnego” oprogramowania. Sam termin wolne oprogramowanie jest o tyle problematyczny że w języku angielskim słowo wolny („free”) oznacza również darmowy. Jest więc to przyczyną wielu nieporozumień, na stronach Free Software Foundation często powtarzany jest więc zwrot „free” as in „free speech,” not as in „free beer” (Wolne jak wolność wypowiedzi, nie jak darmowe piwo).

Richard M. Stallman jest także założycielem organizacji Free Software Foundation (FSF) - fundacja zajmuje się głównie promocją wolnego oprogramowania oraz rozwijaniem projektu GNU. Zasadniczą cechą wolnego oprogramowania jest możliwość jego dalszego rozpowszechniania i modyfikacji oraz pełna dostępność jego kodu źródłowego.

Natomiast nazwa open source powstała w 1998 wraz z rozpowszechnieniem przez Netscape Communications Corporation kodu źródłowego przeglądarki Netscape Navigator na licencji gwarantującej każdemu prawa do dowolnego użytku, modyfikacji, redystrybucji kodu. Miało to związek z chęcią wciągnięcia dużych firm i korporacji do ruchu wolnego oprogramowania. Firmy te obawiały się powiązania z tego rodzaju oprogramowaniem. Ruch otwartego oprogramowania kładzie większy nacisk na kwestie techniczne i organizacyjne związane z wolnością kodu odsuwając na nieco dalszy plan kwestie ideologiczne. Jego założycielami i orędownikami są Eric S. Raymond (ESR) i Bruce Perens.

[edytuj] Licencje

Wśród różnych rodzajów licencji wolnego oprogramowania można wyróżnić:

i wiele innych. Spis wszystkich licencji Wolnego Oprogramowania można znaleźć na stronie internetowej projektu GNU

[edytuj] Definicja

Warunki określenia danego programu jako Wolnego Oprogramowania zawiera definicja Wolnego Oprogramowania.

Składa się ona z czterech punktów, numerowanych od zera do trzech. Definiuje ona Wolne Oprogramowanie poprzez udzielanie odbiorcom następujących wolności:

  • wolność uruchamiania programu, w dowolnym celu (wolność 0)
  • wolność analizowania, jak program działa i dostosowywania go do swoich potrzeb (wolność 1)
  • wolność rozpowszechniania kopii, byście mogli pomóc sąsiadom (wolność 2)
  • wolność udoskonalania programu i publicznego rozpowszechniania własnych ulepszeń, dzięki czemu może z nich skorzystać cała społeczność (wolność 3).

Jako warunek konieczny wolności 1 i 3 jest wymieniony dostęp do kodu źródłowego.

[edytuj] Filozofia

Istnieje wyraźna rozbieżność między filozofiami free software a open source. Free software kładzie główny nacisk na strony moralne i etyczne dostępności oprogramowania, natomiast open source podkreśla znaczenie technicznej doskonałości kodu. W praktyce każde oprogramowanie typu free software jest jednocześnie open source, ale nie każde oprogramowanie typu open source jest zarazem free software (ponieważ pierwotna idea jest bardziej radykalna, a w ruchu potomnym została w pewnym sensie złagodzona). Ze względu na istniejące różnice podejścia obu ruchów określa się je nieraz zbiorczym terminem FLOSS (Free/Libre Open Source Software), spotykanym głównie w oficjalnych analizach i temu podobnych dokumentach.

[edytuj] Znane postacie

Osoby związane z ruchem Wolnego oprogramowania:

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne